Vận tải đường thủy nội địa - Vai trò ngày càng rõ nét trong chiến lược logistics doanh nghiệp

Trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng chịu áp lực về chi phí logistics, vận tải thủy nội địa đang được nhìn nhận như một phương thức có nhiều lợi thế về chi phí và khả năng phát triển. Khi được tổ chức hợp lý trong chuỗi logistics tổng thể, vận tải thủy nội địa có thể trở thành công cụ hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu vận hành và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Vận tải thủy nội địa trong bức tranh logistics Việt Nam

Trong bối cảnh chi phí logistics vẫn chiếm tỷ trọng cao trong giá thành sản phẩm, vận tải thủy nội địa đang dần được nhìn nhận như một phương thức có nhiều dư địa phát triển. Theo số liệu từ Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, những năm gần đây, vận tải thủy nội địa đóng góp khoảng 18–22% tổng sản lượng vận tải hàng hóa cả nước, với tốc độ tăng trưởng bình quân đạt từ 8–12% mỗi năm. Dù chưa giữ vai trò chủ đạo, nhưng đây là phương thức có mức tăng trưởng ổn định và phù hợp với xu hướng tối ưu chi phí logistics trong dài hạn.

Với lợi thế mạng lưới sông ngòi dày đặc, đặc biệt tại các vùng kinh tế trọng điểm, vận tải thủy nội địa được đánh giá là mảnh ghép quan trọng trong việc tái cấu trúc hệ thống logistics quốc gia theo hướng cân bằng hơn giữa các phương thức vận tải.

Xem thêm: Vận tải đường biển là gì? Lợi thế, rủi ro và quy trình chi tiết

Lợi thế chi phí - động lực lớn nhất của vận tải thủy nội địa

Chi phí vận chuyển là yếu tố tạo nên lợi thế cạnh tranh rõ rệt của vận tải thủy nội địa. Hiện nay, chi phí vận chuyển bình quân của phương thức này chỉ khoảng 100 - 300 đồng/tấn/km, thấp hơn nhiều so với đường bộ (1.000 - 2.500 đồng/tấn/km) và đường sắt (400 - 800 đồng/tấn/km). Khoảng chênh lệch đáng kể này giúp doanh nghiệp giảm áp lực chi phí, đặc biệt với các lô hàng khối lượng lớn, vận chuyển đường dài hoặc container xuất nhập khẩu.

Nhờ đó, vận tải thủy nội địa không chỉ góp phần kéo giảm chi phí logistics cho doanh nghiệp mà còn hỗ trợ nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế trong bối cảnh chi phí đầu vào ngày càng gia tăng.

Vận tải thủy nội địa giúp doanh nghiệp giảm chi phí logistics.

Phát triển không đồng đều giữa các khu vực

Thực tế triển khai cho thấy, hiệu quả khai thác vận tải thủy nội địa có sự khác biệt rõ rệt giữa các vùng. Khu vực phía Nam hiện là điểm sáng, nhờ điều kiện luồng tuyến thuận lợi và hệ thống cảng, bến container được đầu tư đồng bộ. Tại đây, chi phí vận chuyển container bằng sà lan chỉ bằng khoảng 30% so với đường bộ. Riêng khu vực Vũng Tàu, khoảng 75% lượng container ra vào cảng được thực hiện bằng đường thủy. Ước tính, sản lượng container vận chuyển bằng đường thủy nội địa trên cả nước đạt khoảng 8–9,5 triệu TEU, trong đó khu vực phía Nam chiếm tỷ trọng lớn.

Ngược lại, tại khu vực phía Bắc, vận tải container bằng đường thủy nội địa vẫn phát triển chậm. Tỷ lệ container vận chuyển bằng đường thủy qua cảng Hải Phòng hiện ở mức dưới 2%. Những hạn chế về tĩnh không cầu, độ sâu luồng tuyến và mức chênh lệch chi phí so với đường bộ chưa đủ lớn đang khiến phương thức này chưa phát huy được vai trò tương xứng, dù tiềm năng vẫn còn rất lớn.

Thách thức và dư địa phát triển trong những năm tới

Bên cạnh lợi thế về chi phí, vận tải thủy nội địa vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Tốc độ khai thác còn chậm, phụ thuộc lớn vào điều kiện thủy văn và thời tiết, trong khi chất lượng hạ tầng luồng tuyến giữa các vùng chưa đồng đều. Việc kết nối giữa vận tải thủy với các phương thức khác trong chuỗi logistics vẫn còn hạn chế, khiến doanh nghiệp gặp khó khăn khi xây dựng giải pháp vận chuyển linh hoạt.

Dù vậy, dự báo đến năm 2030, khối lượng vận chuyển bằng đường thủy nội địa có thể đạt khoảng 1.049 triệu tấn. Đây là cơ sở cho thấy, nếu được đầu tư đồng bộ về hạ tầng và chính sách, vận tải thủy nội địa hoàn toàn có thể trở thành một trụ cột quan trọng của hệ thống logistics quốc gia.

Thách thức và tiềm năng phát triển của vận tải thủy nội địa.

Logistics - chìa khóa để khai thác hiệu quả vận tải thủy nội địa

Vận tải thủy nội địa sẽ khó phát huy hết tiềm năng nếu chỉ được nhìn nhận như một phương thức vận chuyển đơn lẻ. Thực tế cho thấy, khi được tích hợp vào các giải pháp logistics tổng thể, vận tải thủy nội địa có thể trở thành công cụ chiến lược giúp doanh nghiệp giảm chi phí, tăng khả năng cạnh tranh và đáp ứng tốt hơn các yêu cầu về phát triển bền vững.

Trong bức tranh đó, sự tham gia chủ động của doanh nghiệp logistics cùng với định hướng chính sách phù hợp được kỳ vọng sẽ tạo cú hích để vận tải thủy nội địa khẳng định vai trò ngày càng rõ nét trong chuỗi cung ứng của doanh nghiệp Việt Nam.

Việc khai thác hiệu quả vận tải thủy nội địa đòi hỏi các giải pháp logistics đồng bộ, linh hoạt và phù hợp với đặc thù từng tuyến vận chuyển. Trong bối cảnh đó, logistics đa phương thức đang trở thành xu hướng được nhiều doanh nghiệp lựa chọn cho chiến lược phát triển dài hạn.

SG Sagawa Vietnam và giải pháp logistics đa phương thức cho doanh nghiệp

Trong bối cảnh vận tải thủy nội địa ngày càng được chú trọng, vai trò của các doanh nghiệp logistics trong việc tổ chức và kết nối chuỗi vận chuyển trở nên đặc biệt quan trọng. Với kinh nghiệm triển khai logistics tại thị trường Việt Nam và mạng lưới kết nối quốc tế, SG Sagawa Vietnam tập trung phát triển các giải pháp logistics đa phương thức, kết hợp linh hoạt giữa đường bộ, đường biển và vận tải thủy nội địa.

Thông qua việc tư vấn phương án vận chuyển phù hợp, tối ưu tuyến luồng và phối hợp chặt chẽ giữa các khâu giao nhận, chúng tôi hỗ trợ doanh nghiệp kiểm soát chi phí logistics, đảm bảo tiến độ giao hàng và nâng cao tính ổn định của chuỗi cung ứng. Trong bối cảnh “luật chơi” logistics ngày càng khắt khe, những giải pháp này được xem là nền tảng giúp doanh nghiệp thích ứng và phát triển bền vững.

SG Sagawa Vietnam đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc tối ưu chuỗi cung ứng và xây dựng giải pháp logistics phù hợp với nhu cầu thực tế:

📧 Email: contact@sgh-global.com
📞 Hotline: 1900 545 596
🌐 Website: https://www.sagawa-vtm.com.vn/
📘 Facebook: https://www.facebook.com/SagawaVietnam

Nguồn: Nội dung bài viết có tham khảo thông tin và số liệu từ bài “Dư địa lớn để vận tải thủy nội địa trở thành trụ cột logistics” đăng trên Báo Xây dựng ngày 23/01/2026.

Có thể bạn quan tâm: 

• Tìm hiểu về chi phí vận tải đường biển hiện nay
• Cùng tìm hiểu: Công ty vận tải đường biển nội địa, quốc tế - SG Sagawa Vietnam
• Dịch vụ vận tải nội địa uy tín hàng đầu Việt Nam
• Freight Forwarder là gì? Vai trò, ưu và nhược điểm